Despedida Thomas (Sábado 3 de diciembre)
Tijd voor een feestje. Een afscheidsfeestje. Thomas – onze voorganger en eerste echte zuidmedewerker van CATAPA in Bolivia – verbleef hier langer dan een jaar en wist CEPA in die tijd met raad en daad bij te staan. Als mijnbouwingenieur kon hij vooral de Unidad Socio-ambiental van CEPA (1) meer dan versterken met zijn komst. Thomas nam vooral de officiële milieu-audit van de sluitingsfase van de Kori Kollo mijn onder de loep en zette samen met o.a. CEPA en de UTO (de universiteit van Oruro) een externe milieu-audit op poten (mede gesponsord door GZG – Gentenaars Zonder Grenzen). Beide auditorías liepen heel wat vertraging op, maar in april ’12 wordt het definitief rapport van het mijnbedrijf verwacht. Indien blijkt dat er hier en daar grove fouten en/of tekortkomingen in de officiële audit schuilen, zullen wij (CATAPA) i.s.m. CEPA en haar partners (juridische) actie ondernemen.
Inderdaad, grootse redenen tot feest… Om Thomas te bedanken voor alle hulp, werd er door de CEPA-crew op Chuzekery (CEPA’s hacienda) een heerlijk zomerse barbecue gehouden. De vrouwen smeten zich op de patatten en ’t vlees, de mannen op een hevig partijtje voetbal. Mathias ging tot ’t uiterste (de hoogte en ’t stof maakten ’t er niet maklijker op) en koos – ondanks de waarschuwingen van de cholitas – voor zijn marcelleke. Gebraden schouderbladen waren dan ook ’t pijnlijke gevolg. (Hij wou echt niet luisteren, Mama Micheline…) ’s Avonds werd er zoals gewoonlijk besloten dat er nog altijd niet genoeg cajas (bakken) bier verzet waren, waarop de gehele meute zich naar de Rincón – CEPA’s stamcafé en daarom ook wel CEPA II genoemd – begaf. Maar de Rincón heeft zo zijn sluitingsuur rond een uur of acht (met als voornaamste doel zatlapperij te vermijden), waardoor er nog een laatste volksverhuizing plaatsvond richting CEPA III. In vergelijking met CEPA II is CEPA III allerminst gezellig te noemen maar dat staat een stevig potje zuipen nooit in de weg. Hoe later op de avond, hoe groter de bierplassen op de vloer aangezien de traditie wil dat Pacha Mama (Moeder Aarde) zo af en toe ook wel een slokje lust… Ocharme mijn rugzak die daardoor ongewild ook meegenoot van de geutjes bier die door de enthousiaste Bolivianen rondom mij op gulle wijze opzettelijk en geheel bewust (!) aan Moeder Aarde, of dus de vloer, werden uitgedeeld.
(1) CEPA bestaat uit drie eenheden (tres unidades). De Unidad Socio-ambiental streeft naar milieu-rechtvaardigheid en staat o.l.v. Don Jaime (Evelyne’s huidige ‘baas’). Mathias werkt bij de Unidad Communicación y Formación o.l.v. onze vriend Limbert. De derde Unidad is deze van de Culturas o.l.v. Marcelo. Met deze laatste heeft vooral Hanne (onze nieuwe huisgenote tot april ’12) contact, zij doet momenteel haar doctoraat in de Geschiedenis aan de UGent.
Cumpleaños CEPA (Jueves 8 de diciembre)
We waren nog maar net bekomen van Thomas’ afscheidsfeest, en daar drong zich alweer een nieuwe gelegenheid tot feesten aan. CEPA is op 8 december 16 jaar geworden en dat werd samen met heel wat genodigden gevierd. Een mis, een offer aan Pacha Mama, een rijkelijke maaltijd én … voldoende cajas Huari (’t bier van Oruro en gelukkig ‘t lekkerste van ’t land) vergezeld van een resem Boliviaanse Carnavals deuntjes. We dansten – na de nodige bekertjes bier – de Morenada en de Tinku, twee typische Carnavals dansen, en dus een uitstekende voorbereiding op ’t Orureens Carnaval in februari. Ook die dag was ’t zuipen tot ’t bittere eind. Die Bolivianen kunnen er écht wat van. ’t Is alles of niets en op zo’n dagen is ’t Álles!
Las inspecciones de COMIBOL (Miércoles 21 y Jueves 22 de diciembre)
Het Directoraat Milieu van de Corporación Minera de Bolivia (COMIBOL) hield vlak voor Kerst een driedaagse inspectie. Don Felix van CORIDUP (2) kreeg een uitnodiging en wij maakten van de gelegenheid gebruik om mee op de kar te springen. De eerste dag verlieten twee mini’s met daarin een 20-tal mensen de Orureense vlakte om twee uur later en 1000 m hoger de mededeling “Bajamos!” toegeroepen te krijgen. De chauffeur kreeg ons busje nog amper voorwaarts vanwege de hevige regenval de voorbije nacht en uitstappen was de boodschap. Al slippend schoof ons busje ervandoor.
Hoe meer we stegen hoe dikker de mist en hoe witter het landschap. Dan toch een Witte Kerst! Hier en daar graasden er zwart-bruine plukjes lama’s, telkens voorzien van hun persoonlijke herder(s). Verder geen dorp of mens te bespeuren. Dat er na het inzetten van de daling – we hadden de pas vlotjes al rijdend (!) gepasseerd – plots een dorp voor ons lag, was dan ook verrassend. Van bovenuit zag ’t er allemaal bijzonder mistroostig uit, een verlaten mijndorp, een klein spookstadje. Eens aangekomen tussen de huizen, wat zwerfhonden en de oude mijnbouwfabriek zorgde de bittere kou voor een nog triestere indruk. Begrijpelijk dat het ongeloof bij de Mowsies – die twee gringos uit Bélgica (Europa) – groot was toen we plots fanfare hoorden. Ónmogelijk dacht ik. Overal, maar niet hier… En tóch, feest voor La Virgen Lourdes! De trommels en trompetten waren van stal gehaald, de meisjes en jongens in hun blinkende Morenada-pakjes gehesen en daar stonden ze fier als een gieter in de bemodderde mijnbouwstraatjes van Morococala.
Door al deze eigenaardigheden – waar onze medereizigers uiteraard minder van opkeken – vergeet ik bijna onze eigenlijke missie uit de doeken te doen. Meneer en Mevrouw COMIBOL hadden ons uitgenodigd voor de inspectie van hun nieuwste encapsulamientos (inkapselingen). Grootse constructies die het mijnbouwafval inkapselen om te vermijden dat er zuur mijnwater gegenereerd wordt, dat op zijn beurt zwarte metalen in oplossing brengt die daardoor in de rivier en volledige ecosystemen terechtkomen.
Na Morococala, stond ook Santa Fe op het programma. Een veelbelovende naam, maar een minstens even somber vervallen mijnbouwdorpje. En ook hier grootse encapsulamientos vlak naast de oude mijnbouwfabriek, de rivier, de huizen, … Maar oud en verlaten zijn zowel in Morococala als Santa Fe relatief aangezien er nog steeds mijnbouwcoöperatieven aan het werk zijn. Elke dag tussen 8 a.m. en 5 p.m. dalen er kleine groepjes mannen 50 m diep de mijn binnen om daar op artisanale wijze de laatste restjes kostbare mineralen te ontginnen…
Op dag twee waren de mini’s overbodig en ging iedereen op eigen houtje – wij met de moto – aangezien de San José mijn midden in de stad Oruro ligt, vlak naast de Faculteit van de Geneeskunde. Ook die dag stond een bezoek aan de gigantische, ingekapselde mijnafvalberg gepland. De berg moet momenteel zijn eerste regenseizoen doorstaan en had ’t er hier en daar al aardig lastig mee… COMIBOL stond ons zo goed en zo kwaad mogelijk te woord, met nu en dan een hevige Don Felix en een op-hun-plaats-zettende juffrouw van ’t stadhuis in de aanval. Ik had zo nu en dan mijn bedenkingen, maar durfde als kleine gringo niet zomaar mijn mond open te doen.
Ook in San José zijn er nog een aantal cooperativas actief en wordt er dagelijks (zuur) mijnwater geloosd. COMIBOL ontfermt zich momenteel over het graven van een afwateringssysteem dat er – voornamelijk tijdens het regenseizoen – voor moet zorgen dat er minder water de mijn binnenstroomt. Op mijn vraag of ze het omgeleide regenwater zouden opvangen, vielen ze nogal uit de lucht, maar kwamen meteen op ’t sublieme idee een parque ecológico aan te leggen om toerisme te bevorderen… Goeie help…
(2) CORIDUP is een basisbeweging (ondersteund door CATAPA en CEPA) die bestaat uit de vereniging van 80 gemeenschappen van het bekken van de Rio Desaguadero en de meren Poopó en Uru Uru. Hun bestaansreden is de vervuiling en socio-economische druk vanwege lokale mijnbouwactiviteiten.
Boda Thomas & Danitza (Viernes 23 de diciembre)
Ondertussen volledig bekomen van zijn afscheidsfeestje (zie hierboven), drong zich zijn trouw aan. Onze Belg Thomas en La Cochabambina Danitza trouwden de avond voor Kerstavond in een kerkje in het - voor Boliviaanse normen – nabijgelegen Cochabamba. De Belgische/Orureense delegatie was ook volledig klaar voor een feestje van formaat. Voor het eerst in lange tijd deden Hanne en Evelyne nog eens schoentjes met hakjes aan en kocht Mathias een vleugje parfum. Desondanks zagen we er in vergelijking met de Boliviaanse delegatie maar sjofel uit… Maar zoals ’t van de Belgen verwacht werd, hield dit hen niet tegen zich aan een stevig danspasje te wagen! Van Gabriel Rios en Amy McDonald (Thomas’ keuze bij het echt wel lekkere eten), over de Black Eyed Peace en Shakira, naar typische Orureense Carnavalmuziek verzorgd door een live-fanfare. Tegen Thomas’ wil in hadden zijn lieve oudertjes, broer en zus een CD met Belgische trouwklassiekers mee. De Connemara haalde het net niet, maar Dos Cervezas Por Favor was dolle ambiance! Zeker omdat er geen druppel bier geserveerd werd… De traditie in sommige families wil dat er continu op elke tafel een fles rum, een fles whisky en een kan cola ter beschikking van de dorstigen staat. Geen wijn (noch rood, noch wit), en geen bier! Tom Waes’ laatste strofe Más Cervezas Por Favor (MEER bier alstublief!) sloeg dan ook keihard aan bij de Bolivaanse feestvierders. Een dansend treintje werd gevormd en ging – handjes wuivend – dolletjes door de zaal…
Tijd voor een feestje. Een afscheidsfeestje. Thomas – onze voorganger en eerste echte zuidmedewerker van CATAPA in Bolivia – verbleef hier langer dan een jaar en wist CEPA in die tijd met raad en daad bij te staan. Als mijnbouwingenieur kon hij vooral de Unidad Socio-ambiental van CEPA (1) meer dan versterken met zijn komst. Thomas nam vooral de officiële milieu-audit van de sluitingsfase van de Kori Kollo mijn onder de loep en zette samen met o.a. CEPA en de UTO (de universiteit van Oruro) een externe milieu-audit op poten (mede gesponsord door GZG – Gentenaars Zonder Grenzen). Beide auditorías liepen heel wat vertraging op, maar in april ’12 wordt het definitief rapport van het mijnbedrijf verwacht. Indien blijkt dat er hier en daar grove fouten en/of tekortkomingen in de officiële audit schuilen, zullen wij (CATAPA) i.s.m. CEPA en haar partners (juridische) actie ondernemen.
Inderdaad, grootse redenen tot feest… Om Thomas te bedanken voor alle hulp, werd er door de CEPA-crew op Chuzekery (CEPA’s hacienda) een heerlijk zomerse barbecue gehouden. De vrouwen smeten zich op de patatten en ’t vlees, de mannen op een hevig partijtje voetbal. Mathias ging tot ’t uiterste (de hoogte en ’t stof maakten ’t er niet maklijker op) en koos – ondanks de waarschuwingen van de cholitas – voor zijn marcelleke. Gebraden schouderbladen waren dan ook ’t pijnlijke gevolg. (Hij wou echt niet luisteren, Mama Micheline…) ’s Avonds werd er zoals gewoonlijk besloten dat er nog altijd niet genoeg cajas (bakken) bier verzet waren, waarop de gehele meute zich naar de Rincón – CEPA’s stamcafé en daarom ook wel CEPA II genoemd – begaf. Maar de Rincón heeft zo zijn sluitingsuur rond een uur of acht (met als voornaamste doel zatlapperij te vermijden), waardoor er nog een laatste volksverhuizing plaatsvond richting CEPA III. In vergelijking met CEPA II is CEPA III allerminst gezellig te noemen maar dat staat een stevig potje zuipen nooit in de weg. Hoe later op de avond, hoe groter de bierplassen op de vloer aangezien de traditie wil dat Pacha Mama (Moeder Aarde) zo af en toe ook wel een slokje lust… Ocharme mijn rugzak die daardoor ongewild ook meegenoot van de geutjes bier die door de enthousiaste Bolivianen rondom mij op gulle wijze opzettelijk en geheel bewust (!) aan Moeder Aarde, of dus de vloer, werden uitgedeeld.
(1) CEPA bestaat uit drie eenheden (tres unidades). De Unidad Socio-ambiental streeft naar milieu-rechtvaardigheid en staat o.l.v. Don Jaime (Evelyne’s huidige ‘baas’). Mathias werkt bij de Unidad Communicación y Formación o.l.v. onze vriend Limbert. De derde Unidad is deze van de Culturas o.l.v. Marcelo. Met deze laatste heeft vooral Hanne (onze nieuwe huisgenote tot april ’12) contact, zij doet momenteel haar doctoraat in de Geschiedenis aan de UGent.
Cumpleaños CEPA (Jueves 8 de diciembre)
We waren nog maar net bekomen van Thomas’ afscheidsfeest, en daar drong zich alweer een nieuwe gelegenheid tot feesten aan. CEPA is op 8 december 16 jaar geworden en dat werd samen met heel wat genodigden gevierd. Een mis, een offer aan Pacha Mama, een rijkelijke maaltijd én … voldoende cajas Huari (’t bier van Oruro en gelukkig ‘t lekkerste van ’t land) vergezeld van een resem Boliviaanse Carnavals deuntjes. We dansten – na de nodige bekertjes bier – de Morenada en de Tinku, twee typische Carnavals dansen, en dus een uitstekende voorbereiding op ’t Orureens Carnaval in februari. Ook die dag was ’t zuipen tot ’t bittere eind. Die Bolivianen kunnen er écht wat van. ’t Is alles of niets en op zo’n dagen is ’t Álles!
Las inspecciones de COMIBOL (Miércoles 21 y Jueves 22 de diciembre)
Het Directoraat Milieu van de Corporación Minera de Bolivia (COMIBOL) hield vlak voor Kerst een driedaagse inspectie. Don Felix van CORIDUP (2) kreeg een uitnodiging en wij maakten van de gelegenheid gebruik om mee op de kar te springen. De eerste dag verlieten twee mini’s met daarin een 20-tal mensen de Orureense vlakte om twee uur later en 1000 m hoger de mededeling “Bajamos!” toegeroepen te krijgen. De chauffeur kreeg ons busje nog amper voorwaarts vanwege de hevige regenval de voorbije nacht en uitstappen was de boodschap. Al slippend schoof ons busje ervandoor.
Hoe meer we stegen hoe dikker de mist en hoe witter het landschap. Dan toch een Witte Kerst! Hier en daar graasden er zwart-bruine plukjes lama’s, telkens voorzien van hun persoonlijke herder(s). Verder geen dorp of mens te bespeuren. Dat er na het inzetten van de daling – we hadden de pas vlotjes al rijdend (!) gepasseerd – plots een dorp voor ons lag, was dan ook verrassend. Van bovenuit zag ’t er allemaal bijzonder mistroostig uit, een verlaten mijndorp, een klein spookstadje. Eens aangekomen tussen de huizen, wat zwerfhonden en de oude mijnbouwfabriek zorgde de bittere kou voor een nog triestere indruk. Begrijpelijk dat het ongeloof bij de Mowsies – die twee gringos uit Bélgica (Europa) – groot was toen we plots fanfare hoorden. Ónmogelijk dacht ik. Overal, maar niet hier… En tóch, feest voor La Virgen Lourdes! De trommels en trompetten waren van stal gehaald, de meisjes en jongens in hun blinkende Morenada-pakjes gehesen en daar stonden ze fier als een gieter in de bemodderde mijnbouwstraatjes van Morococala.
Door al deze eigenaardigheden – waar onze medereizigers uiteraard minder van opkeken – vergeet ik bijna onze eigenlijke missie uit de doeken te doen. Meneer en Mevrouw COMIBOL hadden ons uitgenodigd voor de inspectie van hun nieuwste encapsulamientos (inkapselingen). Grootse constructies die het mijnbouwafval inkapselen om te vermijden dat er zuur mijnwater gegenereerd wordt, dat op zijn beurt zwarte metalen in oplossing brengt die daardoor in de rivier en volledige ecosystemen terechtkomen.
Na Morococala, stond ook Santa Fe op het programma. Een veelbelovende naam, maar een minstens even somber vervallen mijnbouwdorpje. En ook hier grootse encapsulamientos vlak naast de oude mijnbouwfabriek, de rivier, de huizen, … Maar oud en verlaten zijn zowel in Morococala als Santa Fe relatief aangezien er nog steeds mijnbouwcoöperatieven aan het werk zijn. Elke dag tussen 8 a.m. en 5 p.m. dalen er kleine groepjes mannen 50 m diep de mijn binnen om daar op artisanale wijze de laatste restjes kostbare mineralen te ontginnen…
Op dag twee waren de mini’s overbodig en ging iedereen op eigen houtje – wij met de moto – aangezien de San José mijn midden in de stad Oruro ligt, vlak naast de Faculteit van de Geneeskunde. Ook die dag stond een bezoek aan de gigantische, ingekapselde mijnafvalberg gepland. De berg moet momenteel zijn eerste regenseizoen doorstaan en had ’t er hier en daar al aardig lastig mee… COMIBOL stond ons zo goed en zo kwaad mogelijk te woord, met nu en dan een hevige Don Felix en een op-hun-plaats-zettende juffrouw van ’t stadhuis in de aanval. Ik had zo nu en dan mijn bedenkingen, maar durfde als kleine gringo niet zomaar mijn mond open te doen.
Ook in San José zijn er nog een aantal cooperativas actief en wordt er dagelijks (zuur) mijnwater geloosd. COMIBOL ontfermt zich momenteel over het graven van een afwateringssysteem dat er – voornamelijk tijdens het regenseizoen – voor moet zorgen dat er minder water de mijn binnenstroomt. Op mijn vraag of ze het omgeleide regenwater zouden opvangen, vielen ze nogal uit de lucht, maar kwamen meteen op ’t sublieme idee een parque ecológico aan te leggen om toerisme te bevorderen… Goeie help…
(2) CORIDUP is een basisbeweging (ondersteund door CATAPA en CEPA) die bestaat uit de vereniging van 80 gemeenschappen van het bekken van de Rio Desaguadero en de meren Poopó en Uru Uru. Hun bestaansreden is de vervuiling en socio-economische druk vanwege lokale mijnbouwactiviteiten.
Boda Thomas & Danitza (Viernes 23 de diciembre)
Ondertussen volledig bekomen van zijn afscheidsfeestje (zie hierboven), drong zich zijn trouw aan. Onze Belg Thomas en La Cochabambina Danitza trouwden de avond voor Kerstavond in een kerkje in het - voor Boliviaanse normen – nabijgelegen Cochabamba. De Belgische/Orureense delegatie was ook volledig klaar voor een feestje van formaat. Voor het eerst in lange tijd deden Hanne en Evelyne nog eens schoentjes met hakjes aan en kocht Mathias een vleugje parfum. Desondanks zagen we er in vergelijking met de Boliviaanse delegatie maar sjofel uit… Maar zoals ’t van de Belgen verwacht werd, hield dit hen niet tegen zich aan een stevig danspasje te wagen! Van Gabriel Rios en Amy McDonald (Thomas’ keuze bij het echt wel lekkere eten), over de Black Eyed Peace en Shakira, naar typische Orureense Carnavalmuziek verzorgd door een live-fanfare. Tegen Thomas’ wil in hadden zijn lieve oudertjes, broer en zus een CD met Belgische trouwklassiekers mee. De Connemara haalde het net niet, maar Dos Cervezas Por Favor was dolle ambiance! Zeker omdat er geen druppel bier geserveerd werd… De traditie in sommige families wil dat er continu op elke tafel een fles rum, een fles whisky en een kan cola ter beschikking van de dorstigen staat. Geen wijn (noch rood, noch wit), en geen bier! Tom Waes’ laatste strofe Más Cervezas Por Favor (MEER bier alstublief!) sloeg dan ook keihard aan bij de Bolivaanse feestvierders. Een dansend treintje werd gevormd en ging – handjes wuivend – dolletjes door de zaal…
Geen opmerkingen:
Een reactie posten